Materiały o historii szkoły pochodzą z pracy magisterskiej „SZKOŁA MISTRZOSTWA SPORTOWEGO im. JANUSZA KUSOCIŃSKIEGO W ZABRZU W LATACH 1986-1996 napisanej przez Urszulę Szymik Smolnik
Lata tradycji i doświadczeń 1890 – 1992
Zespół Szkół Sportowych wyrasta z odwiecznych tradycji sportowych żywych na terenie Zaborza (dzielnica Zabrza). Szkoła mieści się w budynku dawnej żeńskiej szkoły powszechnej.
- 1945 – utworzenie koedukacyjnej Szkoły Podstawowej nr 19, której kolejnymi Dyrektorami byli: Zygmunt Dzik, Stanisław Szota, Barbara Pobocha, Barbara Stanisławiszyn
- 1979 – powołanie na Dyrektora mgr Barbary Stanisławiszyn – inicjatorki powstania Zespołu Szkół Sportowych.
- 1987 – przekształcenie szkoły w Szkołę Sportową
- 1988 -nadanie szkole imienia wybitnego sportowca polskiego – Janusza Kusocińskiego
- 1992 – zmiana statusu szkoły na Szkołę Mistrzostwa Sportowego
- 1998 – utworzenie Zespołu Szkół Sportowych
ZARYS HISTORYCZNY SZKOŁY
Dzieje szkoły przed powstaniem Szkoły Mistrzostwa Sportowego.
W roku 1873 utworzono powiat zabrski , Gmina Zaborze weszła w jego skład. Druga połowa XIX wieku to okres rozkwitu przemysłu w tym powiecie . Z tym faktem wiązał się wzrost zaludnienia,
a więc i konieczność budowy nowych szkół . Zarząd Gminy Zaborze wystąpił w 1892 roku
z projektem budowy szkoły podstawowej. Propozycja została przyjęta i już w 1893 roku zakończono jej budowę przy ówczesnej Kronprinzenstrasse . W budynku mieściło się sześć sal lekcyjnych i dwa pokoje na poddaszu . W 1905 roku dobudowana została sala gimnastyczna, stanowiąca odrębny budynek.
W 1911 roku zmieniła się nazwa ulicy, przy której wybudowano szkołę na Kirch-strasse. 2 Oprócz Katolickiej Szkoły Podstawowej w roku 1914 utworzono tam także Szkołę Przygotowania Zawodowego. Kierownikiem obydwu szkół był B. Boeschel. W roku 1922 Zabrze (wtedy : Hindenburg) uzyskało prawa miejskie, zaś w 1927 roku do miasta włączono wieś Zaborze, która stała się jedną z czterech dzielnic miasta . 3 W tymże roku nastąpiła kolejna zmiana nazwy ulicy, przy której mieściła się szkoła z Kirchstrasse na Turnerweg . Od 1929 roku nazwę byłej szkoły podstawowej przemianowano na Katholische Knabenschule 1 (Katolicka Szkoła dla Chłopców nr 1). Nie tylko ulica zmieniła nazwę, lecz zmianie uległa także nazwa szkoły. Kierownikiem szkoły został D. Niedenzu.
Szkoła ta nie przetrwała zbyt długo, gdyż już w 1933 roku zaistniała jako Volks -schule 22 (Szkoła Ludowa nr 22). Świadczy o tym notatka zamieszczona w ówczesnym czasopiśmie zabrzańskim, która mówi również o następującym wydarzeniu: „ …Dnia 6.08.1933 roku na ścianie budynku Volksschule 22 w Zaborzu odsłonięto tablicę poświęconą przejęciu przez NSDAP władzy
w Niemczech. Tablicę zaprojektował dr inż. Schulze. Na marmurowej płycie umieszczono brązową plakietę z podobizną Adolfa Hitlera oraz napis „Alles für Deutschland – 30 januar 1933” („Wszystko dla Niemiec – 30 styczeń 1933” )”
W roku 1938 szkoła znów zmieniła nazwę i numer , przy ulicy Turnerweg powstała Knaben und Mädschenschule 15 (Szkoła dla Chłopców i Dziewcząt nr 15). Kierownikiem został J. Chudoba.
Wybuch drugiej wojny światowej przyniósł duże zmiany, szkoła została przejęta przez wojsko
i pełniła funkcję obozu pracy. Skoszarowano tu pracowników kopalń i koksowni. Jako placówka oświatowa szkoła zaczęła funkcjonować po wyzwoleniu Zabrza.
Zabrze zostało wyzwolone z niewoli hitlerowskiej 24 stycznia 1945 roku. Szkoła znajdująca się przy ulicy Kościelnej 2 rozpoczęła działalność jako Szkoła Podstawowa nr 19 w roku szkolnym 1946/47 i tak funkcjonowała przez następne czterdzieści lat .
W latach powojennych ze względu na duży stopień analfabetyzmu w budynku SP nr 19 powstała Wieczorowa Szkoła Podstawowa dla pracujących. W archiwum szkolnym znajdują się arkusze ocen uczniów tej szkoły.
Rok 1955 przyniósł kolejną zmianę nazwy ulicy , przy której mieściła się SP nr 19 z ulicy Kościelnej na Filipiny Płaskowickiej. Nazwa tej ulicy pozostała niezmieniona do dnia dzisiejszego. Szkoła Mistrzostwa Sportowego imienia Janusza Kusocińskiego znajduje się w Zabrzu przy ulicy Filipiny Płaskowickiej nr 2.
Ponad stuletnie dzieje szkoły obfitują w zmiany. Wielokrotnie zmieniano nazwę ulicy, przy której mieści się główny budynek szkolny, i tak kolejno brzmiały: Kronprinzstrasse, Kirchstrasse, Turnerweg , Kościelna, Płaskowickiej. Kilka razy następowała też zmiana nazwy szkoły: Szkoła Podstawowa , Szkoła Przygotowania Zawodowego, Katolicka Szkoła dla Chłopców, Szkoła Ludowa, Szkoła dla Chłopców i Dziewcząt, po wojnie zaś: Szkoła Podstawowa nr 19, Wieczorowa Szkoła Podstawowa, Szkoła Sportowa, Szkoła Mistrzostwa Sportowego. Główny budynek szkoły i sala gimnastyczna są obiektami zabytkowymi. Z zewnątrz wyglądają tak samo jak sto lat temu. Modernizacja nastąpiła tylko w środku gmachu.
WARUNKI POWSTANIA SZKOŁY
Szkoła Mistrzostwa Sportowego mieści się w budynku byłej Szkoły Podstawowej nr 19, która rozpoczęła działalność w roku 1946. W tejże Szkole Podstawowej dzięki staraniom dyrektora szkoły mgr Barbary Stanisławiszyn w roku 1985 Szkolny Związek Sportowy powołał pierwszą klasę sportową . 10 Kuratorium Oświaty i Wychowania wyraziło zgodę na utworzenie klasy o profilu gimnastyki sportowej. Patronat nad szkołą objął znany w Polsce klub sportowy „Górnik Zabrze”, który zobowiązał się do zatrudnienia instruktorów, trenerów do prowadzenia zajęć sportowych , do zakupu sprzętu sportowego i strojów gimnastycznych . Udostępnił również salę gimnastyczną w wymiarze 72 godzin tygodniowo. W ciągu roku „Górnik Zabrze” organizował bezpłatne obozy szkoleniowe: zimowe w Szklarskiej Porębie oraz letnie w Gdańsku.
Rekrutacja dzieci do klasy sportowej odbywała się w zabrzańskich przedszkolach w maju 1985 roku . Przyjęto 21 dziewczynek do klasy I. Do klas starszych przeniesiono z innych szkół zabrzańskich gimnastyczki już trenujące w klubie „Górnik Zabrze”. Utworzono też szesnastoosobową chłopięcą klasę V piłkarzy ręcznych.
W roku 1986 rozpoczęto remont i rozbudowę sali gimnastycznej klubu sportowe go. Rozbudowa objęła gabinet odnowy biologicznej i lekarski, szatnie, łazienki, jadalnię, kuchnię, sześć klas szkolnych oraz internat z czterdziestoma ośmioma miejscami noclegowymi. W roku szkolnym 1986/87 uczennice klas nauczania początkowego zaczęły uczyć się i trenować w budynku klubu sportowego. Dnia 28.03.1986 roku dyrektor szkoły podpisała umowę z prezesem klubu „Górnik Zabrze”. Utworzono pierwszą chłopięcą klasę piłkarzy ręcznych. Klub sportowy udostępnił Halę Sportową z dwiema salami gimnastycznymi, gabinetem odnowy biologicznej i basenem oraz obiekt sportowy z boiskami do piłki ręcznej, nożnej i bieżnią. Klub podjął się finansowania obozów sportowych, przewozu zawodników na rozgrywki, zakupu sprzętu sportowego i ubiorów treningowych. Szkoła zaś zatrudniła kadrę trenerską i personel techniczny.
W związku z bardzo dobrą współpracą pracowników klubu i szkoły oraz społecznym zapotrzebowaniem środowiska zabrzańskiego Urząd Miejski Wydział Oświaty i Wychowania zwrócił się z prośbą do Urzędu Wojewódzkiego w Katowicach o zezwolenie na utworzenie Szkoły Sportowej. Kuratorium Oświaty i Wychowania po uzyskaniu zgody Ministerstwa z dniem 30.06.1987 roku powołało Szkołę Sportową o specjalnościach : gimnastyka sportowa dziewcząt oraz piłka ręczna chłopców.
Powołana szkoła oprócz zajęć sportowych, których celem jest osiąganie wysokich umiejętności
w sporcie, realizuje program szkoły podstawowej ze wszystkich przedmiotów nauczania, gdyż zgodnie z zarządzeniem MOiW „ …Szkoła powinna zapewnić swoim uczniom wysoki poziom wiedzy ogólnej na równi ze szkołami innego typu , gwarantować pełny i harmonijny rozwój osobowości, wyposażyć wychowanków w umiejętność samodzielnego uczenia się i rozwiązywania problemów…”
W roku 1987 szkoła sportowa liczyła już sześć klas dziewczęcych i dwie chłopięce. Obowiązkowy wymiar godzin sportowych wyniósł szesnaście godzin tygodniowo.
W 1988 roku klub sportowy „Górnik Zabrze” zrezygnował z patronatu nad szkołą i całkowitą opiekę przejął klub „Pogoń Zabrze”.
Osiągnięcia sportowe zawodników szkoły w latach 1988 – 1991 w Mistrzostwach Polski, możliwości bazowe i kadrowe pozwoliły na zwrócenie się dyrektora szkoły do Ministerstwa Edukacji Narodowej oraz do Urzędu Kultury Fizycznej i Turystyki z prośbą o nadanie placówce statusu Szkoły Mistrzostwa Sportowego. Wniosek ten poparły następujące instytucje: Urząd Miasta Zabrze, Kuratorium Oświaty i Wychowania w Katowicach, Urząd Wojewódzki w Katowicach, Klub Sportowy „Pogoń Zabrze” oraz Polski Związek Gimnastyczny.
Dnia 12.06.1992 roku powołano Szkołę Mistrzostwa Sportowego imienia Janusza Kusocińskiego
i z dniem 1.09.1992 roku rozpoczęto działalność.
Bezpośrednim organem sprawującym nadzór nad szkołą zostało Kuratorium Oświaty w Katowicach.